Ocena z religii nie wlicza się do średniej ocen w szkołach publicznych. Ta zasada, wynikająca z rozporządzenia Ministra Edukacji z 22 marca 2024 r., obowiązuje od roku szkolnego 2024/2025 i pozostaje aktualna także w roku szkolnym 2026/2027. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 22 maja 2025 r. (sygn. akt U 11/24) uznał to wyłączenie za niekonstytucyjne. Jednak rząd nie uznał tego orzeczenia i nie opublikował go w Dzienniku Ustaw, powołując się na uchwałę Sejmu z 6 marca 2024 r. W praktyce szkoły nadal nie liczą religii ani do średniej ocen, ani do świadectwa z czerwonym paskiem. Temat pozostaje więc prawnie sporny.
Czy w 2026 roku ocena z religii wlicza się do średniej w szkołach publicznych?
Nie, ocena z religii nie jest wliczana do średniej rocznych i końcowych wyników klasyfikacyjnych w publicznych szkołach. Zasada ta obowiązuje od roku szkolnego 2024/2025 i pozostaje niezmieniona. Wprowadzono ją na mocy rozporządzenia Ministra Edukacji z 22 marca 2024 r., które zmieniło zasady oceniania oraz promowania uczniów. Jednak Trybunał Konstytucyjny, w wyroku z 22 maja 2025 r. (sygn. Akt U 11/24), uznał to wyłączenie za sprzeczne z konstytucją. Mimo tego rząd nie respektuje orzeczenia i nie opublikował go w Dzienniku Ustaw, powołując się na uchwałę Sejmu z 6 marca 2024 r. dotyczącą statusu części sędziów Trybunału. W praktyce wciąż obowiązuje rozporządzenie z 2024 roku, przez co ocena z religii nie wpływa na średnią. Sprawa pozostaje kwestią sporną prawnie i może ulec zmianie, w zależności od dalszych decyzji rządu lub nowelizacji przepisów.
Od którego roku szkolnego religia przestała wliczać się do średniej ocen?
Od roku szkolnego 2024/2025 oceny z religii i etyki nie będą już uwzględniane przy wyliczaniu średniej ocen. Ta zmiana wynika z rozporządzenia Ministra Edukacji z 22 marca 2024 roku, które wprowadza nowe zasady oceniania, klasyfikowania oraz promowania uczniów w szkołach publicznych.
Dotychczas, czyli do końca roku szkolnego 2023/2024, oceny z tych przedmiotów wliczały się do średniej na równi z innymi. Od września 2024 religia i etyka będą traktowane jako zajęcia dodatkowe, ich ocena będzie widniała na świadectwie, ale nie wpłynie na końcową średnią ucznia.
Czy system Librus liczy religię do średniej?
Elektroniczny dziennik szkolny nie samodzielnie decyduje o sposobie obliczania średniej ocen. Zamiast tego wykorzystuje ustawienia wprowadzone przez administratora szkoły, które są zgodne z obowiązującym prawem oświatowym.
Od roku szkolnego 2024/2025 systemy tego typu domyślnie nie biorą pod uwagę ocen z religii i etyki podczas automatycznego liczenia średniej rocznej oraz końcowej. Wynika to z rozporządzenia Ministra Edukacji z 22 marca 2024 roku.
Jeżeli jednak w konkretnej placówce dziennik elektroniczny nadal uwzględnia te przedmioty, zazwyczaj oznacza to, że konfiguracja systemu nie została zaktualizowana. Nie jest to natomiast kwestia odrębnej polityki oprogramowania.
W razie niejasności zarówno uczniowie, jak i rodzice powinni zgłosić się do wychowawcy lub osoby zarządzającej dziennikiem elektronicznym. Dzięki temu można zweryfikować, czy aktualne ustawienia odpowiadają obowiązującym regulacjom.
Czy religia wróci do średniej ocen?
Na tę chwilę nie wiadomo, czy i kiedy ocena z religii zostanie ponownie uwzględniona w średniej, to jedna z najbardziej kontrowersyjnych kwestii w polskim systemie edukacji. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 22 maja 2025 roku (sygn. Akt U 11/24) uznał, że wykluczenie religii ze średniej jest niezgodne z konstytucją. W praktyce powinno to skutkować przywróceniem tej oceny do kalkulacji.
Jednak rząd nie uznaje tego orzeczenia i nie opublikował go w Dzienniku Ustaw. Swoją decyzję opiera na uchwale Sejmu z 6 marca 2024 roku, która podważa skład orzekający Trybunał. W efekcie, dopóki nie zostanie zmienione rozporządzenie z 22 marca 2024 roku lub wyrok nie zostanie przez rząd zaakceptowany, ocena z religii nie jest formalnie wliczana do średniej. Na razie nie ma sygnałów, by ten stan rzeczy miał ulec zmianie. Kwestia ta pozostaje nadal źródłem konfliktu pomiędzy częścią środowisk kościelnych a władzą.
| Temat | Najważniejsze informacje |
|---|---|
| Czy w 2026 roku ocena z religii wlicza się do średniej? | Nie, ocena z religii nie jest wliczana do średniej rocznych i końcowych wyników klasyfikacyjnych w publicznych szkołach od roku szkolnego 2024/2025, mimo sprzeciwu Trybunału Konstytucyjnego. |
| Czy ocena z religii na świadectwie obowiązuje w 2026 roku? | Tak, ocena z religii i etyki jest widoczna na świadectwie szkolnym, ale nie wpływa na średnią ani promocję do kolejnej klasy. |
| Status prawny wyłączenia religii ze średniej w 2026 roku | Wyłączenie jest kwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny, ale rozporządzenie z 2024 roku obowiązuje do zmiany lub publikacji wyroku. |
| Jakie przedmioty nie wliczają się do średniej ocen w 2026 roku? | Religia i etyka nie są wliczane do średniej rocznych i końcowych ocen; ocena zachowania jest osobnym warunkiem dla świadectwa z wyróżnieniem. |
| Czy w 2026 roku można uczęszczać jednocześnie na religię i etykę? | Tak, uczniowie mogą uczęszczać na oba przedmioty jednocześnie lub zrezygnować z nich obu; oceny nie wpływają na średnią. |
| Czy lekcje religii są obowiązkowe w 2026 roku? | Nie, religia jest fakultatywna i organizowana na pisemne życzenie ucznia lub rodziców; tygodniowy wymiar lekcji to jedna godzina. |
| Planowane zmiany MEN w sprawie religii od września 2026 roku | Brak nowych przepisów od września 2026; obowiązuje jedna godzina religii tygodniowo i niewliczanie oceny do średniej; są planowane inne zmiany szkolne niezwiązane z religią. |
Czy ocena z religii na świadectwie obowiązuje w 2026 roku?
Tak, ocena z religii lub etyki będzie nadal widoczna na świadectwie szkolnym zarówno w roku szkolnym 2025/2026, jak i w kolejnym, 2026/2027. Zmiana wprowadzona w 2024 roku dotyczy jedynie sposobu obliczania średniej ocen i nie wpływa na obecność tej oceny na dokumencie. Ocena z tych zajęć jest wpisywana podobnie jak inne przedmioty w sekcji poświęconej zajęciom dodatkowymi. Warto jednak podkreślić, że uczniowi nie grozi utrata promocji do kolejnej klasy ani brak ukończenia szkoły z powodu oceny z religii lub etyki. Ocena niedostateczna z tych przedmiotów nie ma wpływu na końcową klasyfikację. Dzięki temu ocena pozostaje oficjalnie widoczna i ważna, lecz nie jest brana pod uwagę przy wyliczaniu średniej rocznej ani końcowej.
Czy brak oceny z religii wpłynie na zdobycie świadectwa z czerwonym paskiem?
Nie, ponieważ od roku szkolnego 2024/2025 oceny z religii i etyki w ogóle nie wpływają na średnią. Oznacza to, że brak ocen z tych przedmiotów, wynikający na przykład z nieuczestniczenia w zajęciach, nie obniża możliwości zdobycia świadectwa z wyróżnieniem.
Decyzja o przyznaniu czerwonego paska opiera się wyłącznie na:
- Średniej z pozostałych przedmiotów obowiązkowych i dodatkowych, która musi wynieść minimum 4,75,
- Oraz na ocenie co najmniej bardzo dobrej z zachowania.
Uczeń, który nie uczęszcza na religię ani etykę, ma takie same szanse na uzyskanie paska jak ten, kto regularnie uczestniczy w tych lekcjach. W procesie obliczania średniej obie sytuacje traktowane są jednakowo. To rozwiązanie wprowadzono po to, by zapobiec sytuacjom, gdy niska ocena z religii skutkowała utratą szansy na wyróżnienie, mimo świetnych wyników w pozostałych przedmiotach.
Jaki jest status prawny wyłączenia religii ze średniej w 2026 roku?
Status prawny tego wyłączenia w 2026 roku jest nadal kwestionowany, choć w praktyce pozostaje w mocy. Opiera się ono na rozporządzeniu Ministra Edukacji z 22 marca 2024 r., które formalnie nie zostało ani odwołane, ani zmodyfikowane.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 22 maja 2025 r. (sygn. Akt U 11/24) uznał to wyłączenie za niezgodne z konstytucją, argumentując, że wprowadzono je bez konsultacji z władzami Kościoła katolickiego.
Mimo to rząd nie traktuje tego orzeczenia jako obowiązującego i nie opublikował go w Dzienniku Ustaw. Wsparcia szuka w uchwale Sejmu z 6 marca 2024 r., dotyczącej statusu części sędziów Trybunału Konstytucyjnego.
W rezultacie narasta konflikt kompetencyjny. Zwolennicy wyroku twierdzą, że wyłączenie przestało obowiązywać, natomiast Ministerstwo Edukacji Narodowej nakazuje placówkom edukacyjnym stosowanie rozporządzenia z 2024 roku. Do czasu publikacji orzeczenia lub zmiany rozporządzenia, szkoły publiczne nadal stosują zasadę niewliczania religii do średniej ocen.
Jakie zmiany wprowadził przepis obowiązujący od roku szkolnego 2024/2025?
Przepis, obowiązujący od roku szkolnego 2024/2025, wyklucza oceny z religii i etyki z obliczania średniej rocznych oraz końcowych wyników klasyfikacyjnych ucznia. Takie rozwiązanie wprowadziło rozporządzenie Ministra Edukacji z 22 marca 2024 roku, które zmienia zasady oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów w publicznych szkołach.
Mimo to, ocena z religii albo etyki nadal jest wystawiana i znajduje się na świadectwie. Jednak od tej pory traktowana jest podobnie jak ocena za zajęcia dodatkowe, a nie przedmiot obowiązkowy wpływający na średnią. Ta zmiana dotyczy wszystkich rodzajów szkół publicznych oraz uczniów uczęszczających zarówno na lekcje religii, jak i etyki.
Jaki jest status prawny wyroku z 2025 roku w sprawie ocen z religii?
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 22 maja 2025 r. (sygn. Akt U 11/24) uznał, że niewliczanie oceny z religii do średniej jest sprzeczne z konstytucją. Mimo to, nie doprowadził on jeszcze do zmian w przepisach.
Przyczyną jest brak publikacji tego orzeczenia w Dzienniku Ustaw. Rząd odmawia jej, argumentując się uchwałą Sejmu z 6 marca 2024 r., która podważa status części sędziów obecnej kadencji Trybunału. W świetle tego stanowiska, wyroki wydane z udziałem tych sędziów nie są uznawane za wiążące. W konsekwencji, choć decyzja z 2025 roku formalnie obowiązuje, nie wpływa na rzeczywisty stan prawny w placówkach oświatowych.
Dlaczego szkoły w praktyce nadal stosują przepisy z 2024 roku mimo wyroku z 2025 roku?
Szkoły opierają się na przepisach obowiązujących od 2024 roku, ponieważ rozporządzenie Ministra Edukacji z 22 marca 2024 r. pozostaje aktualne, nie zostało ani uchylone, ani zmodyfikowane. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 22 maja 2025 r. wciąż nie pojawił się w Dzienniku Ustaw, a jego publikacja zwykle warunkuje wejście orzeczenia w życie oraz wprowadzenie zmian prawnych.
Rząd wstrzymuje jego publikację, powołując się na uchwałę Sejmu z 6 marca 2024 r., która podważa prawomocność niektórych sędziów w składzie orzekającym. Dodatkowo Ministerstwo Edukacji Narodowej nie przekazało żadnej oficjalnej informacji nakazującej szkołom modyfikację sposobu obliczania średniej. W rezultacie dyrektorzy i nauczyciele kierują się obecnie obowiązującym rozporządzeniem, stosując je w praktyce, gdyż wyrok, choć ogłoszony, formalnie jeszcze nie zaczął obowiązywać.
Jakie przedmioty nie wliczają się do średniej ocen w 2026 roku?
W 2026 roku oceny z religii i etyki nie będą wliczane do średnich rocznych ani do końcowych wyników klasyfikacyjnych. Już od roku szkolnego 2024/2025 obowiązuje zasada, że traktuje się je jako wyniki z zajęć dodatkowych, a nie z przedmiotów obowiązkowych, co oznacza, że nie wpływają na średnią ocen. Ocena zachowania stanowi odrębny warunek konieczny do uzyskania świadectwa z wyróżnieniem, mimo że nie jest brana pod uwagę przy obliczaniu średniej przedmiotów. Pozostałe przedmioty, zarówno te obowiązkowe, jak i dodatkowe (poza religią i etyką), nadal są uwzględniane w średniej zgodnie z dotychczasowymi regulacjami.
Czy ocena z etyki jest wliczana do średniej?
Nie, ocena z etyki, podobnie jak z religii, nie jest wliczana do średniej rocznej ani do końcowej oceny klasyfikacyjnej od roku szkolnego 2024/2025. Obie oceny objęte są tym samym rozporządzeniem Ministra Edukacji z 22 marca 2024 r. i traktowane jako rezultaty zajęć dodatkowych. Uczeń, który uczęszcza wyłącznie na lekcje etyki, znajduje się w identycznej sytuacji jak ten, który chodzi tylko na religię. Jego ocena widnieje na świadectwie, ale nie wpływa na końcową średnią. Zasada ta obowiązuje bez względu na wybór ucznia, czy zdecyduje się na religię, etykę, oba przedmioty, czy żadnego z nich.
Czy w 2026 roku można chodzić jednocześnie na religię i etykę?
Przepisy oświatowe umożliwiają uczniowi równoczesne uczęszczanie zarówno na religię, jak i na etykę. Nie ma regulacji, które narzucałyby wybór tylko jednego z tych przedmiotów. Udział w obu zajęciach jest całkowicie dobrowolny i zależy od woli rodziców lub samego ucznia, jeśli jest pełnoletni.
Decyzję tę wyraża się, składając odpowiednie oświadczenie do dyrektora szkoły. W praktyce oznacza to, że młody człowiek może:
- Zdecydować się na religię,
- Wybrać etykę,
- Uczestniczyć w obu zajęciach naraz,
- Całkowicie zrezygnować z obu przedmiotów.
Od roku szkolnego 2024/2025 oceny z tych przedmiotów nie będą brane pod uwagę przy obliczaniu średniej ocen. W efekcie obecność na religii i etyce jednocześnie nie wpłynie ani na średnią, ani na możliwość uzyskania świadectwa z wyróżnieniem.
Czy lekcje religii są obowiązkowe w 2026 roku?
Nie, zajęcia z religii w publicznych szkołach w 2026 roku pozostają fakultatywne, tak jak miało to miejsce dotychczas. Organizuje się je wyłącznie na życzenie rodziców ucznia niepełnoletniego lub samego pełnoletniego ucznia, co musi być potwierdzone pisemnym oświadczeniem złożonym dyrektorowi szkoły.
Od roku szkolnego 2025/2026 tygodniowy wymiar godzin lekcji religii został zmniejszony z dwóch do jednej, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji z 17 stycznia 2025 roku. Choć Trybunał Konstytucyjny 3 lipca 2025 roku orzekł, że to rozporządzenie jest niezgodne z konstytucją, rząd nie uznał tej decyzji i nie opublikował jej w Dzienniku Ustaw. W praktyce oznacza to, że szkoły nadal prowadzą religię tylko przez jedną godzinę tygodniowo.
Brak uczęszczania na lekcje religii nie może stanowić podstawy do jakiejkolwiek dyskryminacji ucznia. Co więcej, nie wiąże się to z obowiązkiem uczestniczenia w zajęciach z etyki jako alternatywie.
Jak poprawnie zrezygnować z uczęszczania na lekcje religii?
Rezygnacja z lekcji religii wymaga złożenia dyrektorowi szkoły pisemnego oświadczenia. Taki dokument powinien przekazać rodzic, jeśli uczeń jest niepełnoletni, albo sam zainteresowany, gdy posiada pełnoletność. Nie trzeba podawać żadnego powodu, wystarczy jednoznaczna informacja o rezygnacji z zajęć. Szkoła zobowiązana jest uwzględnić tę decyzję.
Można to zrobić w dowolnym momencie roku szkolnego, nie tylko przed jego rozpoczęciem. Placówka nie ma prawa wymagać dodatkowego potwierdzenia, że uczeń nie będzie uczęszczał na religię, ani stosować groźby takich konsekwencji jak ocena niedostateczna czy brak klasyfikacji. Jeśli zmienisz zdanie, decyzję można cofnąć w każdej chwili, składając kolejne oświadczenie, które wyraża wolę powrotu na lekcje.
Jakie zmiany planuje MEN w sprawie zajęć z religii od września 2026 roku?
Na dziś Ministerstwo Edukacji Narodowej nie wprowadziło żadnych nowych przepisów dotyczących zajęć religii od września 2026 roku. Większość zmian w tym zakresie została już wdrożona wcześniej, w roku szkolnym 2025/2026 Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji z 17 stycznia 2025 roku, tygodniowy wymiar godzin religii został zredukowany z dwóch do jednej. Dodatkowo, utrzymano zasadę, że ocena z religii nie wpływa na średnią ocen, co wprowadzono rozporządzeniem z 22 marca 2024 roku i będzie obowiązywać także w roku szkolnym 2026/2027
Resort planuje w tym czasie inne zmiany w szkolnictwie, na przykład:
- Nową podstawę programową,
- Zakaz używania telefonów komórkowych w szkołach od 1 września 2026 roku,
- Zmiany nie dotyczące bezpośrednio organizacji lekcji religii.
Dopóki nie pojawi się nowe rozporządzenie, obowiązują dotychczasowe regulacje: jedna godzina religii w tygodniu oraz brak wpływu jej oceny na średnią. Warto śledzić komunikaty ministerstwa, ponieważ kwestia ta wciąż wywołuje kontrowersje w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z 22 maja 2025 roku.